Wat zijn microplastics en hoe komen ze in het milieu terecht?

Microplastics zijn piepkleine kunststofdeeltjes die een groeiend milieuprobleem zijn geworden. Ze zijn kleiner dan 5 millimeter en kunnen zowel bewust worden geproduceerd (primaire microplastics) als ontstaan uit grotere kunststofproducten (secundaire microplastics). Deze piepkleine deeltjes hebben ernstige gevolgen voor het milieu en komen op verschillende manieren in onze ecosystemen terecht. 

We beantwoorden je vraag wat microplastics precies zijn, hoe microplastics in het milieu terechtkomen, waarom ze schadelijk zijn en wat je kunt doen om microplastics in je huis en dagelijks leven te vermijden.

Wat zijn microplastics eigenlijk precies?
Nou, microplastics zijn kunststofdeeltjes die kleiner zijn dan 5 millimeter. Ze kunnen bewust worden geproduceerd (primaire microplastics) of ontstaan uit grotere kunststofproducten (secundaire microplastics).

• Primaire microplastics omvatten piepkleine plastic bolletjes die in sommige cosmetica, schoonmaakmiddelen en tandpasta's kunnen zitten. Deze deeltjes worden vaak gebruikt als scrubmiddel of bindmiddel en komen via afvalwater in rivieren en zeeën terecht. Ook in sommige textielproducten, zoals synthetische vezels, worden microplasticvezels gebruikt die tijdens het wassen in het afvalwater kunnen terechtkomen.
  
  
• Secundaire microplastics ontstaan wanneer grotere kunststofproducten, zoals plastic zakken, verpakkingen of flessen, door omgevingsinvloeden zoals zonnestraling en golfbewegingen uiteenvallen. Deze afbraak zorgt ervoor dat het plastic in steeds kleinere deeltjes uiteenvalt en als microplastics in het milieu terechtkomt.

Maar hoe komen microplastics, deze piepkleine plastic deeltjes, eigenlijk in ons milieu terecht?
Er zijn verschillende manieren waarop microplastics in het milieu terechtkomen. Een belangrijke bron is de vervuiling van wateren door afvalwater. Wanneer we producten gebruiken die microplastics bevatten, zoals scrubs, komen de deeltjes via het afvalwater in rivieren en uiteindelijk in de zee terecht. Daar kunnen ze door dieren worden opgenomen, wat ernstige gevolgen heeft voor de mariene ecosystemen.

Een andere manier waarop microplastics in het milieu terechtkomen, is de afbraak van grotere stukken plastic. Wanneer plastic zakken of verpakkingen buiten worden achtergelaten of ongecontroleerd in het milieu terechtkomen, vallen ze na verloop van tijd uiteen en vormen ze microplastics. Deze worden vervolgens door wind en water verspreid en kunnen in de bodem, het water en zelfs in de lucht terechtkomen.

Welke bedreiging vormen microplastics voor ons milieu?
Microplastics vormen een ernstige bedreiging voor het milieu, omdat ze op veel verschillende manieren schadelijke gevolgen hebben. Vanwege hun geringe grootte kunnen microplastics gemakkelijk door dieren worden opgenomen. Dit leidt tot gezondheidsproblemen zoals verstopping van het spijsverteringsstelsel, binnenlijke verwondingen en ontstekingen. Bovendien kunnen de in het plastic aanwezige chemicaliën zich ophopen in organismen en in de voedselketen terechtkomen, wat uiteindelijk ook mensen treft. De vervuiling van wateren door microplastics tast bovendien de leefgebieden van veel mariene organismen aan en heeft een negatieve invloed op ecosystemen en de biodiversiteit. Daarnaast kunnen microplastics via de lucht en het water wijdverspreid raken en zelfs in afgelegen gebieden terechtkomen.

Het is daarom van groot belang om maatregelen te nemen om de verspreiding van microplastics te verminderen en de gevolgen voor het milieu in te dammen. 

Onze 5 tips om microplastics in je huis en dagelijks leven te verminderen: 

1. Vermijd producten met microplastics: Controleer de ingrediënten van cosmetica, schoonmaakmiddelen en andere producten die je gebruikt. Vermijd producten die ingrediënten zoals polyethyleen (PE), polypropyleen (PP) of nylon bevatten, omdat ze microplastics kunnen bevatten. Zoek in plaats daarvan naar natuurlijke alternatieven zoals scrubs op basis van zeezout, suiker of koffiedik.

2. Kies voor natuurlijke materialen in kleding: Synthetische vezels zoals polyester en nylon laten tijdens het wassen microvezels los, die als microplastics in het milieu kunnen terechtkomen. Kies bij het kopen van kleding bewust voor natuurlijke materialen zoals katoen, linnen of wol. Als je kleding van synthetische materialen hebt, kun je tijdens het wassen speciale Guppyfriend-waszakken gebruiken die voorkomen dat microvezels in het afvalwater terechtkomen.

3. Gebruik herbruikbare verpakkingen en flessen: Verminder het gebruik van wegwerpplastic, dat kan uiteenvallen in microplastics, door herbruikbare verpakkingen en flessen te gebruiken. Vermijd het kopen van wegwerpplastic flessen en investeer in plaats daarvan in een hoogwaardige drinkfles van glas of roestvrij staal. Gebruik herbruikbare voedselverpakkingen in plaats van wegwerpplastic verpakkingen.

4. Koop verse en onverpakte voeding: Veel voedsel is in plastic verpakt, wat kan bijdragen aan microplasticvervuiling. Probeer verse voeding te kopen die niet in plastic verpakkingen zit. Kies op de markt of in de supermarkt voor fruit en groenten zonder plastic verpakkingen en neem je eigen herbruikbare boodschappentassen mee.

5. Vermijd het gebruik van plasticfolie: Gebruik in plaats van plasticfolie om voedsel af te dekken herbruikbare alternatieven. Gebruik bijvoorbeeld herbruikbare bijenwasdoeken of siliconen stretchdeksels om voedsel vers te houden. Deze alternatieven verminderen niet alleen het gebruik van plastic, maar zijn ook milieuvriendelijker.

We hopen dat we je hebben kunnen informeren over het belangrijke onderwerp microplastics. Door de eenvoudige tips te volgen, kun je een belangrijke bijdrage leveren aan het verminderen van microplastics in je huis en in ons gezamenlijke milieu. Elke kleine stap telt.